รู้จักธรรมชาติของการเรียนรู้

แน่นอนว่าการเรียนรู้เป็นสิ่งสำคัญสำหรับมนุษย์ทุกคน เพราะเปรียบเสมือนใบเบิกทางนำไปสู่ความสำเร็จและการพัฒนาตนเอง มีประโยชน์ทั้งการทำงาน การดำรงชีวิต และการอยู่ร่วมกัน ซึ่งนั่นถือเป็นพื้นฐานที่มนุษย์ทุกคนต่างก็รู้ดี แต่เชื่อว่าน้อยคนนักที่จะรู้ว่าธรรมชาติของการเรียนรู้มีขั้นตอนอย่างไร ดังนั้นเราจึงจะพาคุณไปทำความเข้าใจให้มากขึ้น

ธรรมชาติของการเรียนรู้

ธรรมชาติของการเรียนรู้มีทั้งหมด 4 ขั้นตอน ได้แก่

1. Want ความต้องการของผู้เรียน 

เมื่อผู้เรียนมีความต้องการอยากรู้สิ่งใดสิ่งหนึ่ง จะยิ่งกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้

2. Stimulus สิ่งเร้าที่น่าสนใจ 

การมีสิ่งเร้าคอยกระตุ้น จะยิ่งทำให้เราดิ้นรนและขวนขวายหาความรู้ในสิ่งนั้น ๆ 

3. Response การตอบสนอง 

หากมีสิ่งเร้าที่น่าสนใจ เราจะเริ่มต้นด้วยการสัมผัส โดยใช้ประสาททั้ง 5 ได้แก่ ตาดู หูฟัง ลิ้นชิมรส จมูกดมกลิ่น และผิวหนังสัมผัส จากนั้นทำการแปลความหมายจากการสัมผัสสิ่งเร้าเป็นการรับรู้ จำได้ และประสานความรู้เข้าด้วยกัน จนเกิดการเปรียบเทียบและคิดอย่างมีเหตุผล

4. Reward การได้รับรางวัล 

หากเรามีความปรารถนาจะตอบสนองความต้องการและสร้างความพึงพอใจ จนนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ควรได้รับรางวัลเป็นชื่อเสียง เงินทอง เกียรติยศ และความภาคภูมิใจ

พฤติกรรมแบบไหนถึงเรียกว่าการเรียนรู้

หลายคนอาจแยกไม่ออกว่าสิ่งที่ตนเองกำลังเรียนรู้อยู่ในทุกวัน ใช่การเรียนรู้หรือเป็นเพียงแค่พฤติกรรมตามธรรมชาติ ลองเรียนรู้ลักษณะสำคัญดังต่อไปนี้ดู รับรองว่าจะเข้าใจมากขึ้น

1. พฤติกรรมที่เปลี่ยนไป ต้องเปลี่ยนอย่างถาวร

การเรียนรู้จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงให้เห็นอย่างชัดเจนและถาวร หากเป็นเพียงแค่พฤติกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นเพื่อตอบสนองการเรียนรู้ ไม่ถือเป็นการเรียนรู้ 

2. พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป ต้องมีการฝึกฝนและเคยมีประสบการณ์นั้น ๆ มาก่อน 

เช่น ความสามารถในการใช้สมาร์ตโฟน ความสามารถในการอ่านหนังสือ ความสามารถในการขับรถ ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นความสามารถที่ไม่ได้มีมาแต่กำเนิด แต่ต้องอาศัยประสบการณ์และการฝึกฝน

ส่วนพฤติกรรมที่ไม่ถูกจัดเป็นการเรียนรู้ เช่น เด็ก 2 ขวบ สามารถเดินได้ ขณะที่เด็ก 6 ขวบ เดินไม่ได้ ซึ่งไม่จัดเป็นการเรียนรู้ แต่เกิดขึ้นเพราะมีวุฒิภาวะ หรือการกะพริบตาเมื่อฝุ่นเข้าตา จัดเป็นพฤติกรรมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ไม่เกี่ยวกับการเรียนรู้แต่อย่างใด

อย่างไรก็ตามหากอยากมั่นใจว่าตนเองได้เข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ที่ถูกต้อง ก็ต้องมั่นใจว่าพฤติกรรมดังกล่าวเป็นสิ่งที่ได้รับการฝึกฝนและเปลี่ยนแปลงอย่างถาวร ดังนั้นจึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของการเรียนรู้ที่เรากล่าวไปข้างต้น จะเป็นแนวทางสำหรับคนที่ต้องการเรียนรู้ทักษะเฉพาะด้านหรือฝึกฝนพัฒนาตนเอง